Dec 22 2009

C operatorlar

Riyazi operatorlar, hansı riyazi əməliyyatın aparılacağın bildirir.
C də işlədilən operatorlar.
Hesablama : +, -, *, / (bölmə), % (modulus – qalıq)
21 % 5 = 1 (21-i 5-ə böldükdə qalıq 1 olur); 21 / 5= 4;
C də bundan başqa ++,– operatorları var. Və bu operator tək dəyişənlə işləyir. Yəni :
int num= 9;
num++; /* indi num dəyişənin qiyməti 10 oldu */
++ dəyişənin qiymətini artırmaq üçündür , əks — isə dəyişənin qiymətini azaltmaq üçündür. Yəni:
int num=9;
num–; /*indi num dəyişənin qiyməti 8 oldu */
Burda maraqlı bir hissə var. Məsələn belə bir kod yazsaq ,

#include <stdio.h>
 int main()
{
 int num=0;
printf (“num= %d /n”, num); /* %d yəni , sonrakı ədədi onluq        şəkildə çap et. Burda num=0 ekrana çıxacaq */
printf(“num=%d/n”,num++); /* burda da num=0 ekrana çıxacaq, çünki num++ əvvəl num çap edir, sonra isə bir vahid artırır. */
printf(“num=%d/n”,num); /*burda isə num=1 ekrana çıxacaq */
return 0;
}

Bu num++ post increment (sonda artım- azərbaycanca belə olar yəqin) operatoru deyillər. Birdə ++num var. Buna isə pre increment (əvvəldə artım) operatoru deyillər. Yuxarıdakı kodda
printf(“num=%d/n”,++num); /*belə olsa onda num=1 ekrana çıxacaq */
–operatoru da ++ operatoru kimidir.
= operatoru: = operatoruna mənimsəmə operatoru deyillər. Yəni:
x=x+y; /* x+y qiyməti x-ə mənimsədilir. */
Burda da maraqlı bir şey var. x=x+y əgər sol tərəfdəki dəyişən sağ tərəfdə də istifadə olunursa,onda
x+=y bu şəkildə də yazıla bilər (əsasəndə belə yazırlar).
Müqayisə : (böyükdür) , >= (böyük bərabərdir) , <= (kiçik bərabərdir) , != (bərabər deyil) , == (bərabərdir). Təzə proqramlaşdırmaya başlayanların tez-tez etdiyi səhvlərdən biri, == (bərabər) yerinə = (mənimsəmə) operatoru işlətməsidir. Yəni : əgər biz x=y yazırıqsa, bu o deməkdir ki, x-in yaddaşda olan əvvəlki qiyməti y-in qiyməti ilə əvəz olunur. Amma x==y, o deməkdir ki, x-in qiyməti ilə y-in qiymətinin bərabər olub-olmaması yoxlanılır.
Məntiqi: && (və), || (və ya), ! (inkar)
Məntiqi operatorlara bəzən Boolean (Bul) operatorlar deyirlər. Məntiqi operatorlar nə vaxt işlədilir. Məsələn :
int x=7;
int y=5;
(x==7)&&(y==5) bu halda ifadə doğru qiymət qaytaracaq. && operatoru o vaxt doğru (True) qiymət qaytarır ki, hər bir ifadə doğru qiymət alsın. || operatoru isə ifadələrdən heç olmasa biri doğru qiymət alırsa onda ümumi ifadə doğru qiymət qaytaracaq. Yəni (x==4)|| (y==5) nəticəsi doğrudur (məsələn if operatoru işlədəndə , if bu ifadəni yazsaq if yoxlayacaq görəcək ki, doğrudur, onda keçəcək if bloqunda yazdıqlarımızı icra etməyə) .
! isə unary negation (inkar) operatoru adlanır. Əgər ifadə doğru (True) qiymət alırsa ! istifadə etməklə nəticəni yanlış (False ) olaraq dəyişə bilərik.
Həmçini bitlər üzərində əməliyyat aparmaq üçün operatorlar var.

Bookmark and Share

Leave a Reply


CAPTCHA Image Başqasını göstər

Alibi3col theme by Themocracy